• Home
• Sport, Cultuur en Vrije Tijd
• Cultuur
• Rijksmonumenten Geldrop

Rijksmonumenten Geldrop

Geldrop heeft 23 rijksmonumenten. Bij de VVV is een boekje verkrijgbaar waarin een fiets- en wandelroute langs (een deel van) de monumenten is opgenomen.

Het kasteel met tuinencomplex, Mierloseweg

Het middelste gedeelte van het kasteel is gebouwd in 1616 op oude fundamenten van een 14de-eeuwse burcht. Het kasteel staat in een prachtig park in Engelse landschapsstijl midden in het centrum van Geldrop. Sinds 1996 is het gehele kasteelcomplex met tuinen overgedragen van de gemeente Geldrop aan Stichting Kasteel Geldrop.

Rondom het kasteel, dat sinds een aantal jaren een historische buitenplaats genoemd mag worden, zijn een aantal andere rijksmonumenten te vinden. Zo staan in de Baron z’n Hof een Victoriaanse kas en een orangerie, die nog in gebruik zijn. Naast het kasteel staat het voormalige koetshuis waarin het IVN haar expositieruimte heeft.

Het kasteel herbergt de trouwzaal van de gemeente Geldrop-Mierlo. Er zijn een aantal 19de-eeuwse stijlkamers aanwezig, die het kasteel verhuurt als feest- of vergaderruimte.

Het is zeker de moeite waard om eens een bezoek te brengen aan de Oudheidkamer. Hier zijn historische objecten te bezichtigen geschonken door Geldroppenaren. Daarnaast is een groot aantal documenten en foto’s van geschiedkundige betekenis te zien.

Op de eerste verdieping bevinden zich de expositiezalen met beeldende kunst. De kunstexposities zijn elke donderdag-, vrijdag- en zondagmiddag te bezichtigen van 14.00-17.00 uur. Het gehele kasteel met Oudheidkamer is zondagmiddag open tussen 14.00-17.00 uur. Rondleidingen zijn op afspraak te maken (niet op zaterdag en maandag) via telefoonnummer (040) 280 12 30.

Bezoek de website van Kasteel Geldrop: www.kasteelgeldrop.nl

Stichting Vrienden van Kasteel Geldrop ondersteunt het kasteel in het monumentaal onderhoud en de ontplooiing van culturele activiteiten. Vrienden van deze stichting dragen het monument een warm hart toe door jaarlijks € 50,- te doneren. Om Vriend van Kasteel Geldrop te worden kan men contact opnemen met de heer Stijntjes, telefoon (040) 286 30 51.

Kasteeltuinencomplex, Mierloseweg

Kasteel Geldrop bevindt zich op het kasteeltuinencomplex van Geldrop. Naast dit kasteel bestaat het complex uit kasteeltuinen en opstallen: orangerie, plantenkassen, rentmeestershuis annex koetshuis/paardenstal, schansmuren en dienstwoning uit circa 1870 met aggregaathuisje uit circa 1920. Het kasteel is een historische buitenplaats waarvan de geschiedenis terug gaat tot tenminste de dertiende eeuw.

De Engelse tuin
De Engelse landschapstuin maakt deel uit van het kasteeltuinencomplex en dateert van 1870. De tuin bestaat uit gazons, weiden en bospercelen, die qua grootte wisselende ruimten insluiten. Er is een gevarieerde boombeplanting. Bijzondere bomen zijn de mammoetboom, twee platanen, een treurbeuk en de zeldzame melasequoia. De oprijlaan is voorzien van laanbeplanting van Hollandse eiken. Het kasteel is voorzien van een u-vormige vijverpartij die oorspronkelijk de slotgracht vormde. Het park vormt een samenhang met het kasteel en andere gebouwen van het kasteelcomplex.

Aggregaathuisje

Het aggregaathuisje staat naast de dienstwoning van het kasteel. Het kasteel had omstreeks 1920 een eigen elektriciteitsvoorziening. Een restant van deze voorziening is het aggregaathuisje.

Dienstwoning

De dienstwoning heeft één bouwlaag, uitgevoerd in baksteen. De gevels zijn versierd met siermetselwerk.

Schansmuren

De schansmuren omringen een gedeelte van de moestuin van het kasteel. Aan de binnenkant van de schansmuren zit een verticaal lattenrek met uivormige bekroning. Hier tegenaan groeien diverse klimplanten en lei- of snoeibomen.

Plantenkassen

Aan de noordkant van de kasteeltuin liggen twee langwerpige rechthoekige plantenkassen. Deze dateren van circa 1870. De ene kas is vrijstaand en bestaat uit twee gedeelten in elkaars verlengde. Ze hebben een aangebouwd stookhuis en schoorsteen. De andere kas staat tegen de zuidmuur van de boerderij. De kassen zijn door een zandpad gescheiden van de orangerie die grenst aan de oprijlaan van het kasteel.
De eerstgenoemde plantenkas bestaat uit een hoog en een laag gedeelte, die door een deur met elkaar verbonden zijn. Oorspronkelijk waren ze even hoog.

Orangerie

De orangerie in de kasteeltuin dateert van circa 1870.

Koetshuis/paardenstal

In de tuin van het kasteel staat aan de oprijlaan een rentmeestershuis annex koetshuis/paardenstal. Het interieur van de paardenstal is authentiek met onder andere een gietijzeren inrichting afkomstig van de Engelse ijzergieterij Musgrave & Co uit Londen en Belfast.

Brigidakerk - Nieuwendijk

De Sinte Brigidakerk staat in het centrum van Geldrop. Op die plaats werd waarschijnlijk in de 14e eeuw een kerk gebouwd in opdracht van de Heer van Geldrop.

In 1627 stortte de kerk gedeeltelijk in. In de tweede helft van de 19e eeuw besloot men de kerk op te ruimen en een nieuwe te bouwen.

Architect C. Weber uit Roermond voltooide in 1891 de huidige H. Brigida (koepel) kerk, die in romangotische stijl is opgetrokken.

(voormalig) Vincentiushuis - Langstraat

Het voormalig St. Vincentiusgebouw dateert van 1899. Het gebouw valt op door zijn vele vensters en het in het oog springende witte Elizabethbeeld op sokkel.

Het is een zeldzaam gaaf en fraai voorbeeld van de eens zeer talrijke St. Vincentiushuizen, die sinds 1846 door de R.K. St. Vincentiusvereniging werden gesticht.

(voormalig) Fabriekspand - Heuvel

Het fabrieksgebouw aan Heuvel 9 is een zogenaamd 'fabriekshuis'; van de voormalige wollenstoffenfabriek A. v.d. Heuvel en Zn. en dateert van 1854.

Het pand is gerestaureerd in 2000.

(voormalig) Fabriekspand - Molenstraat

Het gebouw aan Molenstraat 19 is een fabrieksgebouw van de voormalige wollenstoffenfabriek A. v.d. Heuvel en Zn. Het dateert van 1863.

In 1998 is het gebouw door brand gedeeltelijk verwoest. Begin 2000 is het geheel gerestaureerd en in de oude stijl teruggebracht.

Het pand maakt nu deel uit van Sociaal Cultureel Centrum Hofdael en wordt gebruikt door Creativiteitscentrum De Wiele.

(voormalig) Fabriekspand - Molenstraat

Het gebouw aan Molenstraat 21 is een fabrieksgebouw van de voormalige wollenstoffenfabriek A. v.d. Heuvel en Zn. en dateert van 1863.

Het pand maakt nu deel uit van Sociaal Cultureel Centrum Hofdael. Het Weverijmuseum is er gevestigd.

Korenmolen `t Nupke - Molenakker

Korenmolen 't Nupke aan de Molenakker werd gebouwd in 1843. Nupke betekent onder meer een verhoging; een bult in het landschap.

Het is een Beltmolen. Dit is een molen met een verhoogde voet. De molen werd in 1978 door de gemeente aangekocht om het als monument in stand te houden. Na een restauratie werd de molen in 1980 weer officieel in gebruik genomen.

De molen is op zaterdag van 10.00-17.00 uur geopend. Groepen zijn ook welkom op andere dagen, uitsluitend op afspraak via (040) 286 35 67. Tijdens openingstijden is het telefoonnummer (040) 285 12 29.

Voor meer informatie zie ook www.hetnupke.nl.

Boerderij met jachtkamer `t Goor - Mackenziestraat

Deze langgevelboerderij dateert van 1869 en beschikt over een jachtkamer, genaamd `t Goor.
De boerderij is gebouwd voor de Geldropse textielfabrikant P.C.M. van den Heuvel, die nauwe banden onderhield met de plaatselijke kasteelheer.

De jacht-/ontvangstkamer heeft een eigen ingang. Vanaf het woongedeelte bevinden zich achter de deuren: de koestal, de varkenshokken met paardenstal, de deel en de dorsschuur. Boven de drie stallen bevindt zich de tasruimte voor het hooi. De paardenstal met ruif heeft een voerluik op de deel. De koestal is uitgevoerd als potstal. Ze is nog compleet met stalhouten waaraan de koeien werden vastgebonden.

Voor de kop van het bedrijfsgedeelte ligt op het erf de dorsberg. In de dorsschuur staat de dorsmachine. De aandrijving geschiedde door een paard, die lopend rond een spil een boom met tandwiel in beweging bracht.

Het interieur van het woongedeelte is met uitzondering van een enkele aanpassing grotendeels ongewijzigd.

Villa - Bogardeind

Deze villa dateert uit het eind van de 19e eeuw.

Het is een herenhuis annex fabrikantenwoning uitgevoerd in baksteen. Het beschikt over een koetshuis met versierde topgevel.

(voormalig) Kantoorpand - Mierloseweg

Het kantoorgebouw dateert van 1923 en heeft kenmerken van het neoclassicisme en neobarok.
Het is gebouwd voor textielfabrikant A. van der Heijden en Zoon.

De bijbehorende fabriek, die in de jaren zestig van de twintigste eeuw is gesloopt, lag aan de oostkant van het kantoor. De fabriek was gespecialiseerd in het spinnen van breigaren, later ook in lakens (wollenstoffen). Vooral kloosters betrokken de stoffen die hier geproduceerd werden.

Het kantoorgebouw heeft een rechthoekige plattegrond. De voor- of noordgevel ligt aan de Mierloseweg. De andere drie gevels liggen vrij op het erf. Aan de zuidzijde van het perceel stroomt de rivier de Dommel.

Na de sluiting van de fabriek heeft het kantoor een nieuwe kantoorbestemming gekregen.

(voormalig) Raadhuis - Heuvel

Het oude raadhuis dateert van 1870 en is gebouwd in eclectische stijl.

De opdrachtgever was burgemeester Wilhelmus Knaapen, tevens textielfabrikant. De tekening is gemaakt door H.A. Aghterberg uit Geldrop. Aannemer Frans van den Berg bouwde het voor 5.176 gulden (€ 2.352,75).

Oorspronkelijk stond het raadhuis vrijstaand op de hoek met de Hofstraat. De voor- of zuidgevel staat aan de Heuvel. Aan de westkant grenst de voormalige tramremise en aan de noordkant het voormalige postkantoor die buiten de bescherming vallen.

Het raadhuis is verbouwd tot horeca-etablissement.

Fabrikantenwoning - Heuvel

Het woonhuis aan de Heuvel 5 dateert van 1869. Het is gebouwd in eclectische stijl en bevat een dienstwoning uit het midden van de negentiende eeuw.

Het huis ligt aan drie zijden vrij op het perceel. De voor- of westgevel ligt aan de Heuvel. De zuidgevel staat op de perceelsscheiding. Deze grenst aan Heuvel 6. Terugspringend ten opzichte van de voorgevel ligt aan de noordkant van het huis een kleine dienstwoning.

Fabrikantenwoning - Heuvel

Het herenhuis dateert van 1903 en is in eclectische stijl gebouwd voor bierbrouwer Jos Bolsius.
Aan de Molenstraat stond zijn brouwerij. Bolsius bracht met het merk 'Cambrinus' zijn bier op de markt.

Na Bolsius woonde hier rentenier Raaijmakers en weer later burgemeester Van der Put. In 1936 werd in dit huis de eerste Gemeentelijke Gezondheids Dienst van Noord-Brabant gevestigd.

Ook hebben er achtenveertig weeskinderen in het huis gewoond. Momenteel is het weer in gebruik als woning.

Het blokvormige tweelaagse huis heeft een rijke architectuur.

Arbeidershuisjes - Heggestraat

De arbeidershuisjes dateren van 1880 en zijn gebouwd in ambachtelijke traditionele stijl in opdracht van het Burgerlijk Armbestuur. Ze zijn de enige overgebleven gave voorbeelden van arbeidershuizen uit de vorige eeuw.

De voor- of westgevel van de huizen ligt in de Heggestraat. De buitenste twee huizen, de nummers 67 en 71 liggen met de oost- en respectievelijk de noord- en de zuidgevel vrij op het perceel. Het grote erf is voor gemeenschappelijk gebruik. Het is tegenwoordig via een nieuwe steeg bereikbaar.
Voordat de huizen omstreeks 1975 een eigen toilet kregen aangebouwd, was het erf toegankelijk via een andere steeg. Oorspronkelijk beschikten de huizen over een gezamenlijk toilet dat tegen de gezamenlijke schuur was aangebouwd.

Elk huis heeft twee kamers, een voor- en een achterkamer. In de achterkamer bevinden zich tevens de keuken en de trap naar de open zolder.

Villa (Gemeentehuis) - Hofstraat

Het huis dateert van 1868 en is gebouwd in eclectische stijl voor textielfabrikant J.M. Eijcken.
Het heeft een rechthoekige plattegrond.

Het pand is nu in gebruik als onderdeel van het gemeentehuis van Geldrop-Mierlo.

Wegwijzer - Mierloseweg/Nuenenseweg

Op de hoek van de Mierloseweg/Nuenenseweg is een wegwijzer geplaatst die dateert van 1866. In die tijd stonden dergelijke wegwijzers bij belangrijke wegsplitsingen van provinciale wegen.

Dit exemplaar is een van de laatst overgebleven voorbeelden uit die tijd. De wegwijzer is vervaardigd uit gietijzer.

Er zijn drie richtingborden op bevestigd, wijzende naar Geldrop, Nuenen en Helmond. Het wapen van Brabant is erop afgebeeld en de top beeldt een granaatappel uit.

Stationsoverkapping - Parallelweg

Het station van Geldrop heeft een perronoverkapping met wachtkamer annex dienstgebouw uit 1912. Het ontwerp is van architect ir. G.W. van Heukelom. De spoorlijn verbindt Eindhoven met Weert. De lijn werd in 1904 door de Tweede Kamer goed gekeurd.

Omdat de spoorlijn aanvankelijk een moerasachtig gebied doorkruiste, is ze bovenop een dijklichaam gelegd. Oorspronkelijk lag oostelijk aan de voet van de dijk voor de overkapping het eigenlijke stationsgebouw. Deze is afgebroken in 1974.

Bij de uitgang van het station ligt een voetgangerstunnel onder het spoor en de overkapping door. De tunnel is aangelegd in de jaren zestig van de twintigste eeuw. Ze behoort niet tot het beschermde monument.

Het dienstgebouw bestaat uit een seinhuis, wisselwachters- en wachtlokaal. Tegenwoordig zijn hier ook stationsloketten in gevestigd. Het wisselwachterlokaal heeft erkers die uitkijken over de spoorlijn.

Het station is zeldzaam wegens opzet en constructie. Daarnaast is het exterieur nog bijzonder gaaf gebleven. Het geheel is als klein station van grote architectuurhistorische waarde.

Kerk H. Maria en Brigida - Pastoor van Hooffstraat, Zesgehuchten

De kerk H. Maria en Brigida is gebouwd tussen 1879 en 1884. Het is een R.K.-kerk in neogotische stijl. Het ontwerp is van architect H.J. van Tulder. Het is een driebeukige kruiskerk met toren en dakruiter onder zadel- en lessenaarsdaken en met leien gedekt.

De kerk staat in het voormalige kerkdorp Zesgehuchten, aan de Pastoor van Hooffstraat 1.

Broederhuis - Stationsstraat

Het broederhuis is een voormalig klooster genaamd St. Antoniushuis. Het dateert van 1930 en is gebouwd in expressionistische stijl. Het ontwerp is van architect J. Duynstee uit Den Haag.

Het klooster is destijds gebouwd voor acht broeders van de Congregatie Broeders Onze Lieve Vrouw van Lourdes (Broeders van Dongen). Deze broeders verzorgden indertijd het onderwijs in de naastgelegen school voor jongens in Geldrop.

Momenteel wordt het broederhuis gebruikt door de parochie.

(voormalig) Schoolgebouw - Stationsstraat

Het voormalig schoolgebouw dateert van 1916 en is gebouwd in overgangsarchitectuur. De architect is P. van der Velden.

Het was een achtklassige Openbare school. In 1930 werd het de Nazarethschool. Dit was een school voor Rooms-Katholiek onderwijs geleid door de Congregatie van de Broeders Onze Lieve Vrouw van Lourdes (Broeders van Dongen).

Naast de school is het klooster, het broederhuis, waar de broeders woonden.

(voormalig) Schoolgebouw - Stationsstraat

Het voormalig schoolgebouw dateert uit 1931 en is gebouwd in expressionistische stijl. De architect is Hanrath uit Hilversum. Het was oorspronkelijk een tweeklassige school maar heeft tegenwoordig vier klassen.

In 1956 kreeg de school de naam Prinses Beatrix. De school is gebouwd voor de Christelijke Nationale Schoolvereniging.

Een gevelsteen verwijst naar de eerste steenlegging voor J.M. baron van Tuyll van Serooskerken.
In 1957 is de school uitgebreid in dezelfde stijl.

Momenteel wordt het gebouw gebruikt door de stichting Meare. Het gebouw draagt de naam 't Laar en dient als dagbestedingscentrum voor verstandelijk gehandicapten.

Woonhuis met dokterspraktijk - Stationsstraat

Het betreft een woonhuis met dokterspraktijk gebouwd in 1937 in traditionalistische stijl. Het ontwerp is van architect ir. G.M. Leeuwenberg en oorspronkelijk gebouwd voor dokter Koch.

De naam Gildenrode verwijst naar de oorspronkelijke functie van het terrein waarop het huis staat. Hier kwam voor 1937 het plaatselijk schuttersgilde bijeen.

Het huis beschikt over twee ingangen, één voor de praktijk en één voor het woonhuis en beschikt tevens over een garage en bergplaats.

Momenteel is er een dierenkliniek in gevestigd.

Kerk en Pastorie St. Jozef - Sint Jozefplein

Het R.K. kerkcomplex St. Jozef dateert van 1932. Het is ontworpen door de architecten B.J. Koldewey en C.M. van Moorsel uit Voorburg.

Het complex bestaat uit twee onderdelen: een kerk en een pastorie. Tesamen met een school en plein vormen zij één stedenbouwkundig geheel van hetzelfde ontwerpteam.

De parochie werd gesticht in het jaar 1929. Het complex ligt in het centrum van de woonwijk Braakhuizen. De eerste steenlegging vond plaats op 11 augustus 1931. De bouwsom was begroot op 17.380 gulden (€ 7.900,-).

De school aan de overkant van het plein valt niet binnen de bescherming.

Snel naar: