Eikenprocessierupsen

De eikenprocessierups is al heel wat jaren actief in Nederland. Voorheen kwam de rups vooral voor in Brabant en Limburg maar wordt inmiddels in vrijwel geheel Nederland aangetroffen. De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van vooral eikenbomen waar ze overwintert. Van april -begin mei komen de rupsen uit de eitjes. Aanvankelijk zitten ze hoog in de boom. Na een aantal vervellingen komen groepjes rupsen samen en vormen grote nesten op de stammen van eikenbomen. Deze nesten bestaan uit een dicht spinsel van draden, brandharen, vervellingshuidjes en uitwerpselen. Vanuit hun nesten gaan de rupsen ’s nachts in processie op zoek naar voedsel.

Eikenprocessierups melden

 

Preventief behandelen

In maart 2020 is de gemeente gestart met het preventief behandelen van eikenbomen met biologisch bestrijdingsmiddelen. Het gaat om 6.650 bomen. We gebruiken hiervoor het biologische bestrijdingsmiddel Xentari dat veilig is voor mens en dier. Het bestrijdingsmiddel is goedgekeurd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Dit middel heeft geen invloed op het milieu of grondwater. Het biologische middel pakt alleen de rupsen en motten aan. We doen dit niet bij de eikenbomen aan de Kleine ijsvogelvlinder fietsroute. Langs deze route is er sprake van een biodiverse omgeving. Er zijn daar veel plantensoorten en dieren die juist plagen zoals die van de eikenprocessierups op een natuurlijke wijze voorkomen. Als daar wel nesten ontstaan, worden die weggezogen.

Bekijk hier hoe de bestrijding in zijn werk gaat.

Op deze kaart kunt u zien welke bomen zijn bestreden met het biologische middel.

Plastic folie en lijmbanden werken niet!

In verschillende nieuwsberichten is sprake van het gebruik van plastic folie om overlast door eikenprocessierupsen te voorkomen. Soms is daarbij sprake van het omwikkelen van boomstammen met folie. Deze preventiemethode heeft geen zin.

De rupsen komen uit de eipakketjes die hoog in de eikenboom zijn gelegd. Daar eten ze van de bladeren. Ze hoeven dus niet in of uit de boom. Het idee van deze oplossing is dat de folie hun looproute zou blokkeren. Maar dat is niet het geval. Verpak de bomen dus niet met plastic. 

De eikenprocessierupsen zijn ook niet te bestrijden met lijmbanden. Experts geven aan dat dit averechts werkt. Vogels, vleermuizen en honderden insecten, waaronder veel natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups, zitten vastgeplakt op een lijmstrip en sterven.

Als de leider van de eikenprocessierups in nood is doordat die vast komt te zitten aan een lijmstrip, raken de rupsen in de war omdat het contact met de leider is verbroken. Ze schieten dan in de stress en schieten juist hun brandharen af ter bescherming van hun kolonieleider.  

 

Gemeente verwijdert plastic folie

We verwijderen plastic folie om bomen van de gemeente. Hiermee willen we voorkomen dat de folie in de openbare ruimte komt, waaraan allerlei vogels, egels, en andere dieren kunnen sterven.

Vogelhuisjes & vleermuiskasten

Een belangrijke stap in de bestrijding van plagen is het creëren van een biodiverse omgeving. Dit is een natuurlijke omgeving met veel verschillende bomen, plantensoorten en dieren. In de afbeelding hiernaast staan allerlei tips om uw tuin zo biodivers mogelijk te maken. Vogels zijn daarbij belangrijk, omdat zij op een natuurlijke wijze zorgen voor een balans en het bestrijden van plagen. Daarom zijn er vogelhuisjes op diverse locaties geplaatst. Dit is in veel andere gemeentes ook gebeurt. Het is een experiment dus we gaan bekijken of dit gaat werken. We vinden het belangrijk dat we dit samen met onze inwoners handen en voeten geven.

Ook hebben we 20 vleermuiskasten in onze gemeente opgehangen. Een medewerker van de buitendienst heeft deze kasten in zijn vrije tijd gemaakt. 

Nieuwe initiatieven

Verder zorgen we ervoor dat er meer soorten bloemen in onze gemeente komen te staan en maaien we de rond bomen het gras niet meer weg. Hierdoor hebben natuurlijke vijanden van de rups meer kans van slagen. Tot slot gaan we tien nestkasten voor vleermuizen plaatsen in Geldrop en Mierlo. Die vangen ’s nachts vlinders. Ook de vlinders die ooit eikenprocessierups waren. Deze vlinders kunnen eitjes meer leggen. Zo snijdt het mes aan twee kanten.

Besmetting

Het Kenniscentrum Eikenprocessierups heeft half juni 2020 geconcludeerd dat dit jaar 30% van de eiken besmet is met de eikenprocessierups. Vorig jaar lag dat percentage op 55%.

Vanwege onze preventieve aanpak voor het behandelen van de eikenbomen in onze gemeente is maar 10% van de eiken in onze gemeente besmet.

Door de onweersbuien van de afgelopen dagen waaien nesten, rupsen of brandharen uit de eikenbomen, met de nodige overlast voor mens en dier, vooral honden en paarden. Eind juni, begin juli neemt de overlast van brandharen sterk toe.

Wat kunt u doen om problemen te voorkomen?

Zorg bij een bezoek aan een natuurgebied waar de eikenprocessierups voorkomt voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. Probeer direct contact met rupsen, (oude) brandharen, spinselnesten en vervellingshuidjes zoveel mogelijk te vermijden. Maak kinderen attent op het gevaar van de eikenprocessierups. Vermijd wegen waar eikenbomen met veel processierupsen staan. Ook oude nesten van vorig jaar bevatten veel brandharen, welke kunnen verwaaien. Als u in uw eigen tuin te maken heeft met eikenbomen met eikenprocessierupsen, ga dan niet zelf de rupsen bestrijden, maar huur daar een deskundig bedrijf voor in of vraag daarover advies bij uw gemeente.

Wat kunt u doen bij (over)last?

Wanneer u plotseling last krijgt van jeuk, huiduitslag en/of irritaties aan de ogen en de luchtwegen dan kan dat betekenen dat u in aanraking bent gekomen met brandharen van de eikenprocessierups. Heeft u klachten, dan is het belangrijk om te voorkomen dat de brandharen zich verder over het lichaam verspreiden. Het is daarom goed om de huid direct na blootstelling met plakband te strippen. Daarna de huid en de ogen met lauw water afspoelen. De brandharen zijn niet gemakkelijk te verwijderen uit kleding. Het beste is om kledingstukken die besmet zijn met brandharen heel grondig te wassen (liefst op 60ºC). Meestal verdwijnen de klachten binnen enkele dagen tot 2 weken vanzelf. Bij hevige jeuk kunnen middelen tegen de jeuk, zoals zalf op basis van menthol, verlichting geven. Zijn de klachten ernstiger, dan is het verstandig naar de huisarts te gaan.

Voor meer informatie over de gezondheidsrisico’s neemt u contact op met de GGD, via www.rupsen.info. Meer informatie vindt u ook op:

Vragen over gezondheid en de eikenprocessierups? Bekijk de vernieuwde website van de GGD: www.rupsen.info