Opvang Spaarpot

Als gemeenschap is het waardevol om inspraak te hebben. Onze gemeente wil echter ook de verantwoordelijkheid nemen om een betekenisvolle bijdrage te leveren in de opvangcrisis en aan onze wettelijke taak vanuit de Spreidingswet voldoen. Het is logisch dat inwoners zich overvallen voelen. Daarom hebben we, nog voordat de gemeenteraad een definitief besluit over aanvullende kaders neemt, omwonenden en betrokkenen een uitnodiging voor een informatieavond gestuurd. De gemeenteraad kan met die informatie een afgewogen besluit nemen.

Het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) kampt al tijden met enorme tekorten aan opvangplekken. Alle gemeenten moeten hun steentje bijdragen aan de opvang van vluchtelingen. 

Geldrop-Mierlo kiest ervoor om structurele en passende opvang voor vluchtelingen te organiseren om te waarborgen dat er in voldoende mate kan worden voldaan aan de vraag naar opvangplekken. Ook vindt het gemeentebestuur het belangrijk dat de opvang op menswaardige wijze plaatsvindt en op een maatschappelijk verantwoorde wijze voor de omgeving wordt georganiseerd.

In de bestuursovereenkomst tussen Anna Zorggroep, het COA en de gemeente staat de einddatum van 1 september 2026. Dit is ook steeds herhaald naar de omgeving (waaronder de klankbordgroep). Het college vindt betrouwbaar bestuur belangrijk. Daarom zijn we op zoek gegaan naar een locatie in een andere wijk van Geldrop of Mierlo. 

Geldrop-Mierlo is een gemeente voor iedereen. Het college en de gemeenteraad vinden het een morele verantwoordelijkheid om aan de opvang van asielzoekers bij te dragen. Door komst van de Spreidingswet zijn we ook verplicht asielzoekers op te vangen. Op dit moment voldoen we daar nog niet aan.

Op het bedrijventerrein zijn alleen bestaande dienstwoningen toegestaan. Er mogen geen nieuwe woningen worden toegevoegd. Er wordt dan ook geen permanente opvanglocatie voor vluchtelingen gerealiseerd. Deze opvang is van tijdelijke aard voor de duur van maximaal 3 jaar.

Het is bekend dat er in enkele dienstwoningen arbeidsmigranten wonen. De brandveiligheid in deze gebouwen is op orde. De bewoners/arbeidsmigranten werken veelal bij bedrijven op De Spaarpot.

De huidige opvang van deze alleenstaande minderjarige jongeren in de wijk de Akert sluit op 1 september van dit jaar. Die afspraak hebben we 3 jaar geleden met de buurt gemaakt en daar houden we ons aan. Los van onze wettelijke opgave willen we deze groep jongeren graag binnen onze gemeente houden. Ze gaan in onze regio (Helmond) naar school en zijn vaak al geworteld in onze gemeente via het verenigingsleven en bijbaantjes. 

We hebben samen met het COA gekeken naar mogelijkheden om voor deze jongeren een permanente opvangplek te vinden. Helaas is er op dit moment (nog) geen plek die voor minimaal 5 jaar beschikbaar is gevonden.

De kans is groot dat de tijdelijke opvang niet voor 1 september 2026 gereed is. We willen voorkomen dat de huidige groep AMV’ers moet worden overgeplaatst naar opvanglocaties elders in het land. Met het COA is afgesproken, dat in dat geval de 54 AMV’ers - die momenteel in de opvanglocatie De Akert verblijven - tijdelijk worden overgeplaatst naar een hotel of vakantiepark in onze gemeente of de regio. Zodra de tijdelijke opvanglocatie aan de Spaarpot gereed is kunnen de AMV’ers daarnaartoe verhuizen. Continuïteit van onderwijs en integratie blijft dan gewaarborgd.

Deze groep jongeren (jongens en meisjes van 15, 16 of 17 jaar) verblijven hier in afwachting van hun asielprocedure. Deze kinderen, voornamelijk uit Eritrea, Somalië en Syrië, zijn in nood naar hier gekomen. Onderweg hebben ze erge dingen meegemaakt zoals mensensmokkel. Ze zijn kort daarvoor aangekomen in Ter Apel (Groningen). Daar krijgen ze een medische keuring, moeten ze zich aanmelden en krijgen een intakegesprek waarin uitleg wordt gegeven over de opvang en de huisregels. Daarna worden ze verspreid over ‘procesopvanglocaties amv’ zoals de Spaarpot om hun procedure af te wachten. 

Na een besluit (zowel bij een positief als negatief besluit) van het IND over de asielaanvraag vertrekt de jongere dus altijd naar een andere locatie. Ook uitgeprocedeerde asielzoekers blijven niet op deze locatie. De doorlooptijd van de procedure is normaalgesproken tussen de negen en twaalf maanden. Dit is echter ook afhankelijk van de capaciteit bij de IND.

Op de Spaarpot hebben we in 2024 al eerder voor 3 maanden een tijdelijke locatie voor 150 vluchtelingen gehad. Dit is een prima plek gebleken, voor de omgeving en de vluchtelingen. Er zijn samenwerkingen met het verenigingsleven en de omliggende wijken ontstaan door een actieve begeleiding van LEVgroep. LEVgroep staat nu ook al in contact met de jongeren in de Akert, waardoor deze samenwerking ook op de nieuwe locatie kan worden voortgezet.

We willen een betrouwbare overheid zijn voor onze burgers. In de bestuursovereenkomst die we met COA afsluiten, wordt deze afspraak zwart op wit gezet. Daar houden we ons nu en ook in de toekomst aan. Bovendien heeft onze gemeente nog andere ambities, waaronder één voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen. Ook daar willen we ons aan houden. 

We zien inderdaad door het tekort aan opvangplekken dat het COA problemen heeft met het sluiten van bestaande locaties waarbij de afspraken aflopend zijn. Door nu ook te laten zien zowel door ons als gemeente als COA dat we de Akert sluiten, maar samen wel naar een oplossing zoeken. Willen we duidelijk maken dat wij, maar ook het COA, de afspraken nakomen. Daarnaast gaan we in de dtijd dat  het COA op De Spaarpot verblijft samen met het COA op zoek naar een structurele oplossing binnen onze gemeente. 

Voor een goed en regelmatig contact tussen omwonenden, het COA en de gemeente om wordt een klankbordgroep ingesteld. Daar hebben we goede ervaringen mee in de Akert. In de klankbordgroep zitten vertegenwoordigers van gemeente, COA en omwonenden. We bespreken knelpunten en zorgen en overleggen wat er nodig is om dit zo goed mogelijk te laten verlopen. Dit blijven we de hele opvangperiode doen.

Belangstellenden voor de klankbordgroep kunnen zich melden bij de gemeente of de locatiemanager van het COA.

De gemeente heeft op grond van de Spreidingswet een taakstelling voor de opvang van 137 vluchtelingen, waaronder 54 voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De verwachting is dat dit aantal zal oplopen. De Provincie maakt in oktober een verdeelbesluit bekend.

Wij hebben altijd gezegd verantwoordelijkheid te willen nemen in deze maatschappelijke opgave. We hebben dus zeker de intentie om aan de opgave te doen. Met de komst van de spreidingswet zijn we hiertoe ook verplicht. Meer informatie over deze wet en waar gemeenten aan moeten voldoen kun je vinden op de website van de rijksoverheid. 

Nee. In maart 2025 heeft de gemeenteraad kaders vastgesteld waarbinnen we passende opvang voor vluchtelingen organiseren. Voor de locatie(s) wordt gezocht naar de best mogelijke plek. Zowel meerdere kleinschalig als een grotere opvanglocatie zijn mogelijk als deze passen binnen het kader vluchtelingenopvang. Daarnaast vindt het gemeentebestuur het belangrijk dat de opvang op humane wijze plaatsvindt en dat opvang op een maatschappelijk verantwoorde wijze voor de omgeving wordt georganiseerd.

Er zijn op dit moment landelijk zo’n 15.000 plekken te kort. In de praktijk zijn dat er meer door de hoge bezettingsgraad (meer dan 100%) op locaties. Als locaties sluiten en er gaan geen nieuwe open, komen deze mensen op straat te staan. De gevolgen daarvan zijn dat deze mensen in het straatbeeld gaan opduiken. Zij gaan zwerven, op straat slapen en op zoek naar eten en andere middelen van bestaan. Inwoners zouden daar veel meer last en hinder van ondervinden, dan in de oplossing die we nu willen bieden.

De woonlocatie van het COA heeft een locatiemanager. Ook garandeert het COA 7 dagen per week, 24 uur per dag begeleiding. Er zijn gecertificeerde bedrijfshulpverleners op de woonlocatie. Ieder kind heeft een mentor van het COA én een eigen voogd vanuit het Nidos. Daarnaast is er permanent beveiliging op de locatie. Er is dus veel toezicht op deze kwetsbare groep. Dat dit toezicht werkt, kunnen we zien bij de Akert.

Ja, net als alle jongeren mogen zij naar buiten. Ze gaan ook gewoon naar school bijvoorbeeld. Wel geldt de regel dat zij zich 2 keer per dag fysiek bij de opvanglocatie moeten melden. Het COA organiseert op de locatie activiteiten zodat jongeren gemotiveerd zijn om op de locatie te blijven.

Het COA informeert de jongeren over de huisregels van de woonlocatie. Ook zorgt het COA voor een stukje inburgering. De jongeren krijgen uitleg over de omgangsvormen, waarden en normen en de gedrags- en verkeersregels in Nederland. Regelmatig komt de wijkagent langs om te informeren hoe het gaat maar ook om met de jongeren in gesprek te gaan. Als de jongeren regels overtreden zitten daar consequenties aan die gebruikelijk zijn in een huishouden.

De leefbaarheid, beheersbaarheid en veiligheid op de opvanglocatie vallen onder de verantwoordelijkheid van het COA. Locatiemanager en team houden 24 uur per dag toezicht op de veiligheid en leefbaarheid op de locatie. Daarnaast is er permanent beveiliging aanwezig. Hiervoor heeft het COA de particuliere beveiligingsorganisatie Trigion ingehuurd.

Bij strafbare feiten of verstoringen van de openbare orde wordt de politie ingeschakeld. De opvanglocatie en de omgeving wordt door de politie ook in de surveillance meegenomen. Verder is er regelmatig overleg tussen het COA, de wijkagent en de gemeente om signalen van inwoners te bespreken en eventueel maatregelen te treffen. De wijkagent, gebiedsregisseur en BOA onderhouden hiervoor nauw contact met de bewoners die in de omgeving van de Spaarpot wonen.

COA heeft een telefoonnummer 06 29 085 167 waarop de woonlocatie 24 uur en 7 dagen per week bereikbaar is. Daarnaast is er het landelijk nummer van de politie (0900-8844) en voor spoedgevallen geldt 112.

Er is ook goed en regelmatig contact tussen omwonenden, het COA en de gemeente om knelpunten, zorgen en oplossingen bespreken. Ook voorafgaand aan de opening van de locatie worden de omwonenden betrokken om zo, zo goed mogelijk tot een goede inpassing te komen. Na het in gebruik nemen gaan de overleggen met omwonenden en ondernemers (klankbordgroep) door. Zo blijven we samen kijken hoe het gaat in de wijk en hoe de jongeren goed kunnen integreren.